سايت رسمي اوپن بوك هفت

مسائل اخلاقي جزء دين است و انسان مؤمن، بايد زبان و نگاه خود را كنترل كند. نيشِ‏ زبان و طعنه زدن، از گناهان كبيره است، زيرا درباره آن وعده عذاب آمده است.

سوره «همزه» از كساني سخن مي‌گويد كه تمام همت خود را متوجه جمع مال كرده و تمام ارزش‌هاي وجودي انسان را در آن خلاصه مي‌كنند، سپس نسبت به كساني كه دستشان از آن خالي است، به ديده حقارت مي‌نگرند و آنها را به باد استهزا مي‌گيرند.

و در پايان سوره از سرنوشت دردناك آنها سخن مي‌گويد كه چگونه به صورت حقارت‌آميزي در دوزخ پرتاب مي‌شوند و آتش‌سوزان جهنم قبل از هر چيز بر قلب آنها مسلط مي‌گردد و روح و جان آنها را به آتش مي‌كشد.

«هُمَزَةٍ» معناي عيب جويي از طريق چشم و ابرو و اشاره است. «لمز» به معناي عيب‌جويي با زبان است.

عيب‌جويي و طعنه به هر نحو و شكل ممنوع و حرام است. غيابي يا حضوري، با زبان يا اشاره، شوخي يا جدي، كوچك يا بزرگ مربوط به كار و صنعت يا آفرينش طبيعت.

برخي افراد از شمارش اموال خود، به رخ كشيدن آن و سرگرم شدن به آن لذت مي‏برند و گمان مي‏كنند اين ثروت هميشگي است و آنها را براي هميشه در دنيا نگه مي‏دارد و ديگر بيماري و مرگ به سراغ آنها نمي‏آيد. قرآن اين ديدگاه را مذمّت كرده و مي‏فرمايد: اين نگاه به دنيا، انسان را دوزخي مي‏كند. وگرنه داشتن مال دنيا و بهره بردن از آن مذمّتي ندارد. در لسان قرآن اگر بعد از توجه به خدا به سراغ مال رفتيد، ارزش است، ولي اگر به جاي ياد خدا سراغ مال رفتيد، مورد انتقاد است. يكي از آفات و خطرات ثروت اندوزي، تحقير ديگران است. مراقب باشيم فريب دنيا را نخوريم و به مال دنيا مغرور نشويم‏.

چون آخر اين سوره، كيفر اهل‏نيش و زخم‏زبان را دوزخ سرپوشيده و در بسته دانسته و اين نوع عذاب براي كافران است، پس به نظر مي‏رسد كه سوره مربوط به كساني است كه پيامبران الهي را مسخره مي‏كنند.

آنان كه به جاي انفاق مال، در فكر جمع و احتكار اموال هستند، منتظر عذاب‏ خُرد كننده قيامت باشند و صد البته فكر بشر از درك حقايق دوزخ و بهشت عاجز است‏.